Relacje z wydarzeń
1 marca br. na terenie Starej Kaflarni w Zdunach odbył się VIII Bieg Zagończyka, upamiętniający postać mjr. Franciszka Jaskulskiego.
Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem Burmistrza Zdun. W tegorocznej edycji biegu wzięło udział 195 uczestników, którzy pokonali dystans 1947 metrów, symbolicznie nawiązujący do roku śmierci majora. Wysoka frekwencja potwierdza, że pamięć o bohaterach oraz idea biegu z roku na rok gromadzą coraz większą społeczność.
Burmistrz Zdun Miłosz Zwierzyk skierował do zgromadzonych słowa powitania oraz życzenia bezpiecznego biegu i sportowej rywalizacji w duchu pamięci o bohaterach. Podkreślił swoje zadowolenie z faktu, że bieg jest corocznie kontynuowany i na stałe wpisał się w kalendarz gminnych wydarzeń. Następnie krótką informację o majorze przedstawił Łukasz Cichy, przybliżając uczestnikom najważniejsze fakty z jego biografii.
Zwycięzcą biegu został Mariusz Wawrzyniak. Dwa kolejne miejsca na podium przypadły Tomaszowi Ratajczykowi oraz Aleksandrowi Witkowskiemu. Pierwszą kobietą, która przekroczyla linię mety, była Anna Dzierla.
Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych samorządowcy złożyli wiązankę kwiatów przy pomniku Ofiar II Wojny Światowej i Totalitaryzmów na cmentarzu parafialnym w Zdunach, oddając hołd wszystkim Żołnierzom Wyklętym i walczącym o wolność Ojczyzny. W wydarzeniu uczestniczyli: Przewodnicząca Rady Miejskiej w Zdunach Karolina Jankowska-Grzybek wraz z radnymi oraz Zastępca Burmistrza Zdun Anna Pietrzak-Figlak.
Pamięć o mjr. Franciszku Jaskulskim w Zdunach pielęgnuje także jego rodzina, która czynnie włącza się w organizację wydarzenia i od lat wspiera inicjatywy upamiętniające jego życie oraz działalność.
Biografia mjr. Franciszka Jaskulskiego ps. „Zagończyk”
Major Franciszek Jaskulski ps. „Zagończyk" urodził się w Castrop-Rauxel na terenie obecnych Niemiec. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przyjechał do Zdun, razem z rodziną. Był współtwórcą zdunowskiego harcerstwa. Ukończył Szkołę Powszechną w Zdunach i Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Krotoszynie. Początkowo pracował w wójtostwie w Zdunach, a od 1935 r. - w Kobylinie. Wziął udział w kampanii wrześniowej w szeregach 68 Pułku Piechoty w stopniu plutonowego podchorążego. Przeszedł cały szlak bojowy i wziął udział w obronie Warszawy. Później wrócił do Zdun, gdzie organizował pierwsze komórki konspiracyjne i wydawał podziemne pismo. W 1941 r. pracował pod Smoleńskiem. W 1942 r. zagrożony dekonspiracją udał się do wysiedlonej przez Niemców siostry do Stężycy koło Puław. Tam włączył się w działalność Armii Krajowej i został dowódcą Oddziału Lotnego „Zagon". Wziął udział w wielu akcjach. W międzyczasie został awansowany na podporucznika. Brał udział w akcji „Burza". 3 listopada 1944 r. został aresztowany przez urząd Bezpieczeństwa i wyrokiem z 8 stycznia 1945 r. skazany na karę śmierci (wyrok ten zmniejszono do 10 lat). Karę odbywał we Wronkach, skąd uciekł 4 września 1945 r. Włączył się w tzw. drugą konspirację i działał w ramach „Wolności i Niezawisłości". Był komendantem Inspektoratu WiN Kozienice, a potem komendantem WiN obejmującego Obwody: Radom, Kozienice, Starachowice, Kielce i Końskie, pod kryptonimem „Związek Zbrojnej Konspiracji”. 26 lipca 1946 r. na skutek zdrady został aresztowany przez UB i wyrokiem sądu z 17 stycznia 1947 r. skazany na karę śmierci. Prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Został stracony 19 lutego 1947 r. w Kielcach. Miejsce jego spoczynku nie jest znane. Został odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych, a już w Wolnej Polsce Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (2019) i Krzyżem Oficerskim (2009) Orderu Odrodzenia Polski.
źródło: UM Zduny, Izba Muzealna Zdunowskiego Ośrodka Kultury, ZOK


























