2017.05.28 - imieniny: Jaromira, Augustyna, Wilhelma

Piotr Sieniuta

Piotr Sieniuta urodził się w 1616 roku jako syn Abrahama z Lachowic (miejscowość rodowa Sieniutów na Wołyniu) Sieniuty i Zofii Zborowskiej. Zofia odziedziczyła majątek  Zdunowskich, Kobylińskich i Konarskich.

W skład tych dóbr wchodziły między innymi Baszków Jutrosin, Pleszew i Kobylin. Abraham przeniósł główną siedzibę rodu  z Kobylina do Baszkowa. Majątek podzielił między dwóch synów. Piotr otrzymał dobra matki po Konarskich i Zborowskich, czyli także Kobylin, Zduny z Baszkowem i Perzycami a Krzysztof Paweł otrzymał dobra ojca, czyli te położone na dalekim Wołyniu.

Po śmierci Abrahama (1632r) Piotrem opiekował się jego stryj Paweł Krzysztof. Ten umiera osiem lat później. Bohater niniejszego artykułu miał wtedy 24 lata. Właścicielem Zdun Piotr musiał zostać przed 1630 rokiem. Bo wtedy właśnie w okolicach miasta osadnictwo rozpoczęli protestanci uchodzący przed prześladowaniami ze śląska.

Nadmieńmy, że Sieniutowie nadal mieszkali w Baszkowie. Być może także w Kobylinie. Zdunowski dworek warowny znajdujący się w tzw. kapeluszu traktując jako miejsce pobytu podczas zarządzania okolicznymi dobrami. Także protestanccy przybysze najpierw zatrzymują się w Kobylinie, później dopiero na stałe znajdując swoje miejsce w Zdunach.

Sieniuta sam był kalwinem. Stąd sympatia dla współwyznawców, założenie w 1637 r. za zgodą króla Władysława IV Nowych Zdun, zwanych niemieckimi (trzon tego miasta stanowił dzisiejszy rynek miejski), a dziesięć lat później jeszcze jednego miasta, Sieniutowa (dzisiaj ulica Sieniutowa).

(fot.) Wizerunek Piotra Sieniuty wykonany przez Danutę "Sagę" Tomaszewską z Sierakowa. Ponieważ nie zachował się żaden portret czy rzeźba z autentycznym wizerunkiem Piotra Sieniuty artystka wykonała swoją rzeźbę ceramiczną opierając się na malunkach i ubiorach szlachty z tamtych czasów. Rzeźba uczestniczyła w konkursie organizowanym podczas Międzynarodowego Pleneru Ceramicznego w Zdunach w 2014 r.

Niewiele wiemy o jednym z najbardziej znaczących dla rozwoju Zdun właścicielu. Ze związku z Jadwigą Lanckorońską urodził mu się syn Krzysztof Aleksander. To jemu zawdzięczamy pobyt w dworze w Zdunach Samuela Twardowskiego, wybitnego poety barokowego, który zarządzał dobrami Sieniutów w Starymgrodzie, Zalesiu i Dzierżanowie.

Sprowadzeni przez Sieniutę do Zdun protestanci, głównie sukiennicy rozwinęli gospodarcze podstawy funkcjonowania Zdun zwiększając także liczebność dość wątłego po wielu kryzysach miasteczka. Inna sprawa, że wynikałyz tego konflikty. Także na tle religijnym. W Polsce katolickiej mimo względnej tolerancji dochodziło do demonstracji siły kościoła rzymskiego. Tak było i w Zdunach, gdzie miejscowy proboszcz doprowadził w końcu do zburzenia zborów protestanckich. Póki żył właściciel będący ich współwyznawcą, bronił innowierców. Długo z powodzeniem. Piotr Sieniuta umiera młodo w wieku 32 lat. Małżonka przeżyła go o lat 20. Jak wynika z badań archeologicznych przeprowadzonych przez ekipę profesora Ryszarda Grygiela, był to ostatni czas, kiedy istniał w Zdunach warowny gródek (we wspomnianym już „kapeluszu”). Później uległ on (w niejasnych okolicznościach) zupełnemu zniszczeniu, a następni właściciele miasta nie zdecydowali się na jego odbudowę.

Używamy Cookie

Ta strona używa cookie
zgodnie z ustawieniami
Twojej przeglądarki.
Czytaj więcej

Wyrażasz zgodę?

TAK
NIE